معرفی شغل دندانپزشک
اگر علاقمند به بهداشت دهان و دندان هستید و در حوزه علمی توامندید، دندانپزشکی برای شما شغل ایده آلی است.
دندانپزشکی شاخه ای از علم پزشکی است که به سلامت دهان و دندان می پردازد. دندانپزشک، پزشکی است که در زمینه پیشگیری، بررسی علائم و درمان بیماری های دهان و دندان تخصص دارد. او به درمان بیماری های دهان و دندان ، جلوگیری از پیشرفت این نوع بیماریها و بالابردن میزان بهداشت دهان و دندان می پردازد. البته در سال های اخیر مباحث جدیدی مانند زیبایی دندان وارد حوزه کاری دندانپزشکان شده است. گاهی دندانپزشک بسته به سطح کاری، یک یا چند دستیار دارد.
دندانپزشک باید تمرکز بالا برای مدت طولانی، هماهنگی خوب بین دستها و چشم ها و مهارت های ارتباطی خوبی داشته باشد. او باید دارای صبر و حوصله زیاد و قدرت بدنی مناسب باشد، گاهی لازم است چند ساعت مداوم روی یک بیمار کار کند. دندانپزشک باید بتواند به بیماران خود ،به خصوص آنهایی که از دندانپزشکی ترس دارند و همچنین کودکان، آرامش داده و اعتماد و اطمینان آنها را برانگیزد. کنترل درد یکی از مسایل مهم است که دندانپزشک باید بتواند با کمک روش های موجود و مهارت خود درد بیمار را کاهش دهد. در صورت لزوم قبل از شروع کار با صبر و لحنی دوستانه، اطلاعات لازم را به بیماران بدهد.
ساعات کاری دندانپزشک بسته به محل کارش متفاوت است. اگر در جایی استخدام شود، باید به صورت تمام وقت و گاهی شیفتی در شبها یا تعطیلات کارکند. ولی اگر مطب شخصی داشته و به طور مستقل کار کند، تعیین ساعات کاری برعهده خودش است.
محل کار دندانپزشک در مطب ها، کلینیک ها و بیمارستان ها می باشد. کلیه وسایل دندانپزشکی باید همیشه کاملا بهداشتی و استریل شده باشند زیرا در غیر اینصورت می توانند ناقل انواع بیماریها باشند.
در ادامه اطلاعات کاملی در مورد وظایف، دانش و مهارت مورد نیاز، تحصیلات لازم و نحوه ورود به شغل، بازار کار و فرصت های شغلی و میزان درآمد دندانپزشک و برخی از دندانپزشکان معروف ارائه می شود.
وظایف دندانپزشک
- ویزیت اولیه و دادن مشاوره های لازم به بیماران
- دادن آرامش به بیماران قبل از شروع کار به خصوص در مورد کودکان و افرادی که می ترسند.
- استفاده از روشهای مناسب برای کنترل و کاهش درد بیمار
- عکس برداری در صورت لزوم
- درمانهای دندانپزشکی از جمله جرمگیری، پر کردن، کشیدن و گذاشتن دندانهای مصنوعی و روکش و بریج کردن (پل گذاشتن) و …
مهارت و دانش مورد نیاز
- هماهنگی خوب چشم و دست
- توانایی تمرکز طولانی مدت
- توان بدنی مناسب
- مهارت ارتباطی خوب در مقابل بیماران مثلا برای ارائه توضیح مناسب راههای درمان به بیمار
- صبر و تحمل
- توانایی آرام کردن بیماران مضطرب
- آشنایی با زبان انگلیسی برای آگاهی از آخرین دستاوردهای علمی و جدیدترین روشها در حوزه دندانپزشکی
تحصیلات لازم و نحوه ورود به شغل دندانپزشکی
فارغ التحصیلان رشته دندانپزشکی در سطح عمومی و یا تخصصی می توانند وارد این شغل شوند.
…………………………………………………………..
بیشتر بخوانید : نرخ خدمات پزشکی در سال 1404 و 1405
…………………………………………………………..
بازارکار و فرصت های شغلی دندانپزشک
دندانپزشک می تواند در بیمارستان، کلینیک ها، درمانگاه ها و سایر مراکز درمانی استخدام شود. ولی اغلب دندانپزشکان مطب شخصی داشته و به طور مستقل کار می کنند. در صورت علاقه به مباحث علمی و آموزش، داشتن تخصص (Ph.D) و بورد تخصصی دندانپزشک می تواند در دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی تدریس کرده و در کنار آن به تحقیقات علمی نیز بپردازد.
در حوزه دندانپزشکی در کشور مسایل و مشکلاتی وجود دارد که برخی از آنها عبارتند از :
- افزایش بی رویه تعداد دندانپزشکان و کاهش فرصت شغلی برای تعداد زیادی از آنها به خصوص در شهرهای بزرگ
- در معرض بیماری های عفونی، ایدز و هپاتیت بودن در صورت رعایت نکردن مسایل بهداشتی
- امکان دچار شدن به بیماری های جسمی مانند آرتروز گردن و مشکلات ستون فقرات و مشکلات چشمی به دلیل داشتن کار فیزیکی زیاد
- عدم پوشش بیمه ای خدمات دندانپزشکی برای بیماران که منجر به کاهش مراجعه آنها به جز در شرایط اضطراری شده است.
در سال های اخیر تعداد دندانپزشکان به نسبت جمعیت کشور افزایش زیادی داشته است. به حدی که در شهرهای بزرگ این عدد به میزان استاندارد جهانی رسیده است. به عبارتی فرصت های شغلی برای دندانپزشک در این شهرها بسیار محدود می باشد. البته در شهرهای کوچک اینطور نبوده و بازارکار خوبی برای دندانپزشکان وجود دارد. اما در کل طبق بررسیها و پیشبینیهای جوامع علمی خارج از ایران ، در سال ۲۰۳۰ میلادی بهداشت دهان و دندان مردم به اندازهای خوب خواهد بود که دندانپزشکی عمومی به بخشی از پزشکی عمومی برخواهد گشت و رشته دندانپزشکی تنها جنبه تخصصی پیدا میکند.
دندانپزشکی از مشاغل پرطرفدار در بسیاری از کشورهای جهان است. مطابق با آمارها معمولا میزان استخدام و تقاضا برای این شغل در حد خوب و روبه رشدی می باشد. بنابراین دندانپزشکان علاقه مند به کار در کشورهای دیگر، با یک بررسی دقیق می توانند فرصت شغلی مناسبی را یافته و به دنبال آن درآمد خوبی نیز کسب کنند.
وضعیت استخدام این شغل در برخی کشورهای جهان به شرح زیر است :
آمریکا – پیش بینی ها نشان می دهد میزان استخدام دندانپزشکان بین سال های2010 تا2020 ، رشد21 درصدی خواهد داشت. در حالی که متوسط این رشد برای همه مشاغل14 درصد می باشد.
استرالیا – در بازه زمانی5 سال گذشته میزان استخدام در این شغل رشد38.1 درصدی داشته و رشد بسیار زیاد در آینده برای آن پیش بینی می شود.
میزان درآمد دندانپزشک
درآمد دندانپزشک با توجه به محل و شرایط کار متفاوت است. آنهایی که در بخش دولتی کار می کنند، مطابق با قانون مدیریت خدمات کشوری حقوق دریافت می کنند. آنهایی که در کلینیک های خصوصی کار می کنند، درآمد بالاتری دارند. در کلینیک ها معمولا روال بدین صورت است که دندانپزشک یک حقوق ثابت دریافت کرده و به ازای هر بیمار نیز درصدی به عنوان حق العمل می گیرند.
دندانپزشکان مستقل که دارای مطب شخصی هستند،با توجه به برخی عوامل از جمله مهارت و تخصص، میزان فعالیت و …، درآمدهای متفاوتی دارند. البته معمولا یک دندانپزشک خوب در مطب شخصی درآمد بالاتری نسبت به کار در بیمارستان ها و کلینیک های خصوصی دارد. در کنار این موارد باید توجه داشت که هزینه تاسیس و راه اندازی مطب دندانپزشکی که شامل هزینه های خرید تجهیزات، وسایل و مواد دندانپزشکی به علاوه خرید یا اجاره مکانی مناسب برای مطب می باشد، نسبتا بالا است. اما در صورت موفقیت و داشتن تعداد زیاد بیمار، این هزینه ها در مدت نه چندان زیادی جبران شده و به سوددهی می رسد.
به دلیل بازارکار خوب دندانپزشکی در بسیاری از کشورهای دنیا، دندانپزشکان درآمدهای خوبی نیز دارند. به طور کلی درآمد آنها از درآمد متوسط جامعه شان بیشتر است.
درآمد دندانپزشک در برخی از کشورهای جهان عبارتند از :
آمریکا – متوسط درآمد سالانه این شغل146.920 دلار (برای همه مشاغل33.840 دلار ) در سال2010 و مطابق با آخرین آمارها در سال 2013، 143.150 دلار بوده است.
استرالیا – متوسط درآمد سالانه92.000 دلار (قبل از کسر مالیات) می باشد.
انگلستان – متوسط درآمد سالانه دندانپزشکان مستقل بین91.000 تا182.000 دلار می باشد.
شخصیت های مناسب این شغل
در یک انتخاب شغل صحیح و درست، عوامل مختلفی از جمله ویژگی های شخصیتی، ارزش ها، علایق، مهارت ها، شرایط خانوادگی، شرایط جامعه و … برای هر فرد باید در نظر گرفته شوند. یکی از مهم ترین این عوامل ویژگی های شخصیتی می باشد. شناخت درست شخصیت هر فرد فرآیندی پیچیده و محتاج به تخصص و زمان کافی است. البته هر فردی ویژگی های منحصربه فرد خود را دارد، حتی افرادی که به نوعی تیپ شخصیتی مشابه دارند، باز هم در برخی موارد با یکدیگر متفاوت هستند.
به طور کلی همیشه افراد موفقی از تیپ های شخصیتی مختلف در تمام مشاغل هستند و نمی توان دقیقا اعلام کرد که فقط تیپ های شخصیتی خاصی هستند که در این شغل موفق می شوند. اما طی تحقیقاتی که صورت گرفته تیپ های شخصیتی ای که برای این شغل معرفی می شوند، عموما این کار را بیشتر پسندیده و رضایت شغلی بیشتری در آن داشته اند.
مهارتها و تواناییهای لازم برای یک دندانپزشک
دانشجویان این رشته باید از دستهایی ماهر و توانمند برخوردار باشند، چون بسیاری از کارهای دندانپزشکی، از تراش دندان گرفته تا بازسازی دندان، نیاز به دستهایی هنرمند و توانا دارد تا بتوان به نحو احسن، کارهای ظریف دندانپزشکی را انجام داد. خلاقیت و مهارت در کار دست و همچنین برخورداری از خلاقیت و دید هنری، تسلط بر علوم پایه و زبان انگلیسی، توانایی ایجاد تمرکز و کنترل ذهن از شرایط لازم برای ورود به این رشته است. همچنین برخورداری از آمادگی روحی، بدنی و سلامت جسمی برای فعالیت در حیطهی دندانپزشکی ضروری است.
اگر شما نیز علاقهمند به ادامهی تحصیل در این رشته هستید بهتر است از وجود این مهارتها در خودتان اطمینان حاصل کنید چراکه در رشتههای پزشکی به علت حساسیت و اهمیت بالای آنها و همچنین در خطر بودن جان بیماران، وجود علاقه، مهارت و استعداد از اهمیت بیشتری برخوردار است.
موقعیتهای شغلی یک دندانپزشک
استخدام دندانپزشک در بیمارستان، کلینیکها، درمانگاهها و سایر مراکز درمانی امکانپذیر است. ولی اغلب دندانپزشکان مطب شخصی داشته و بهطور مستقل کار میکنند. در شکلی دیگر از استخدام دندانپزشک، آنها میتوانند در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی استخدام شوند. در این صورت، علاقه به مباحث علمی و آموزش و تدریس، داشتن تخصص (Ph.D) و بورد تخصصی، از مهمترین شرایط لازم بهحساب میآید.
بازار کار رشتهی دندانپزشکی
امروزه در کشور ایران نزدیک به ۱۲ هزار دندانپزشک وجود دارد و از سوی دیگر سالانه ۱۸ دانشکدهی دندانپزشکی دولتی و خصوصی موجود در کشور بیش از ۱۰۰۰ دندانپزشک تربیت میکنند. به دلیل بازار کار خوب دندانپزشکی در بسیاری از کشورهای دنیا، دندانپزشکان درآمدهای خوبی نیز دارند بهطوریکه درآمد آنها از درآمد متوسط جامعهشان بیشتر است. در ایران نیز دندانپزشکان درآمد خوبی میتوانند داشته باشند اما برخی مشکلات موجب شده تا فارغالتحصیلان این رشته، نگران آیندهی شغلی خود باشند.
مشکلاتی که در سر راه فارغالتحصیلان رشتهی دندانپزشکی وجود دارد عبارت است از:
- بالا بودن تعداد افراد تحصیلکرده در این رشته موجب شده تا افراد جویای کار با مشکل بزرگی به نام بیکاری مواجه شوند.
- بالا رفتن بهداشت دهان و دندان در کشور ما موجب شده تا افراد کمتر با مشکلات دندان مواجه شوند و ازاینرو مراجعه به دندانپزشکان کمتر شده است.
- عدم حمایت بیمهها از هزینههای پزشکی دندان و بالا بودن هزینههای درمان موجب شده تا افراد تمایل کمتری برای مراجعه به دندانپزشکان داشته باشند.
- تربیت نیروهایی مانند تکنسینها و بهداشتکاران دندانپزشکی بازار دندانپزشکی را بیش از قبل دچار تهدید کرده است.
عدم وجود تخصص و مهارت کافی
یکی دیگر از مشکلات پزشکان دهان و دندان به نبود مهارت کافی و تخصص لازم در حیطهی شغلی خود مربوط میشود. درواقع با افزایش ظرفیت و میزان پذیرش دانشجو در دانشگاههای کشور موجب شده تا کیفیت آموزشها کمتر شود و این امر در چند سال آینده اثرات خود را نشان خواهد داد و درنهایت بازار کار نامساعدی را برای دانشجویان این رشته ایجاد خواهد کرد.
دانشجویان برای رفع این مشکل میتوانند بهصورت پارهوقت بهعنوان دستیار در مطبهای دندانپزشکی به گذراندن دوره بپردازند و از این طریق با مشکلات و واقعیتهای شغلی این رشته آشنا شوند و برای خود تجربه به دست آورده و سابقهی کاری خود را بالا ببرند.
مشکلات تأسیس مطب دندانپزشکی
یک دندانپزشک میتواند در مراکز و کلینیکهای دولتی یا خصوصی مشغول به کار شود یا یک مطب خصوصی تأسیس کند که هر کدام مشکلات خاص خودش را دارد. برای تأسیس مطب افراد باید از وضعیت مالی خوبی برخوردار باشند چراکه هزینهی تأسیس و راهاندازی مطب دندانپزشکی که شامل هزینههای خرید تجهیزات، وسایل و مواد دندانپزشکی است، گران محسوب میشود.
علاوه بر این خرید یا اجارهی مکانی مناسب برای مطب نیز جزو هزینههای تأسیس مطب بشمار میرود که هزینهی نسبتاً زیادی را برای فرد خواهد داشت؛ اما در صورت موفقیت و داشتن تعداد زیاد بیماران، این هزینهها در مدت نهچندان زیادی جبران شده و به سوددهی میرسد.
فردی که قصد تأسیس مطب را دارد باید بداند امروزه در شهرهای بزرگ بهاندازهی کافی مطب دندانپزشکی وجود دارد و اگر میخواهد مشغول بکار شود باید از شهرهای کوچک و مناطق محرومتر شروع کرده و به کسب تجربه و سابقه بپردازد. دندانپزشکان مستقل که دارای مطب شخصی هستند، با توجه به برخی عوامل ازجمله مهارت و تخصص، میزان فعالیت و… درآمدهای متفاوتی دارند. البته معمولاً یک دندانپزشک خوب در مطب شخصی درآمد بالاتری نسبت به کار در بیمارستانها و کلینیکهای خصوصی دارد.
مشکلات پذیرش در مکانهای دولتی و خصوصی
با افزایش تعداد فارغالتحصیلان دندانپزشکی، شرایط بازار کار دندانپزشکی رقابتیتر و دشوارتر شده است. دانشجویان این رشته در اغلب بیمارستانها و درمانگاهها و ارگانهای دولتی نیز با شرایط سخت و محدود پذیرش روبرو میشوند.
برخی از کلینیکها از این فرصت استفاده کرده و برای افزایش سود خود، شرایط غیرعادلانهای برای دندانپزشکان جوان ایجاد کردهاند. بهتر است دانشجویان و فارغالتحصیلان جوان در اوایل سالهای کاری خود به دنبال موقعیت و درآمد عالی نباشند و انتظارات بالایی نداشته باشند و سعی کنند بیشتر به دنبال کسب تجربه و سابقه باشند تا بتوانند در آینده به موفقیتهای بیشتری برسند.
مهارت های لازم جهت تحصیل در دندانپزشکی
افرادی که متقاضی تحصیل در رشته دندانپزشکی هستند باید دارای برخی مهارت ها باشند. این افراد می بایست :
- در دروس علوم پایه و زبان انگلیسی قوی باشند تا بتوانند دانش و اطلاعات خود را مدام به روز کنند.
- دستان قوی و با مهارت بالا داشته باشند.
- توانایی با ظرافت کار کردن را داشته باشند و از دقت بالایی برخوردار باشند.
- از لحاظ جسمی و روحی ، سلامت کامل داشته باشند تا از تمام کارهای عملی و علمی این رشته برآیند.
- خلاقیت و دید هنری خوبی داشته باشند.
نتیجهگیری
توجه داشته باشید مشکلات بازار کار برای هر رشته و شغلی وجود دارد و نمیتوان انتظار داشت فارغالتحصیلان رشتهای بتواند صد درصد جذب بازار کار شوند و درآمد مناسبی نیز داشته باشند. مشکلات به اراده و پشتکار قوی نیاز دارند تا افراد آنها را به فرصتهای موفقیت تبدیل سازند.
فردی که میخواهد در رشتهی دندانپزشکی تحصیل کند باید از علاقهی خود به این رشته اطمینان حاصل کرده و بتواند با اطمینان کامل آن را انتخاب کند و در مراحل تحصیل خود از کسب مهارتهای عملی غافل نشود. درنهایت باید بگوییم افرادی که میخواهند در این رشته موفق شوند نباید عجله داشته باشند و با صبر و حوصله و کسب مهارت و تجربه، موقعیت شغلی خود را بهتر کنند.
مقالات مرتبط :